18+ check

De 18+ check is een demo die aantoont dat je 18 jaar of ouder bent zonder je hele identiteit prijs te geven. In plaats van je ID-bewijs te laten zien, deel je alleen datgene wat nodig is: de bevestiging dat je ouder bent dan 18 jaar en je pasfoto om er zeker van te zijn dat jij het bent.

In de video hebben we als voorbeeld de vierdaagsefeesten in Nijmegen genomen. De demo website is dan ook geinspireerd op de website van de vierdaagsefeesten en is fictief.

Proces

Bij deze use case is de procesflow anders opgezet.

Inzichten

De meeste gebruikers kunnen de 18+ check voltooien, maar het proces voelt onnodig lang en onduidelijk. Vooral foutmeldingen (“niet oké” die later “oké” blijken te zijn) zorgen voor verwarring. Gebruikers willen in één keer duidelijkheid en directe bevestiging. In contexten als festivals of horeca moet dit proces snel en zonder ruis verlopen.

Hoewel privacy en dataminimalisatie gewaardeerd worden, zijn gebruikers vaak niet bewust van wat ze precies delen. Sommige deelnemers dachten bijvoorbeeld geboortedatum te delen, terwijl dit alleen ‘ouder dan 18’ bleek te zijn. Anderen deelden gegevens automatisch vanuit DigiD, zonder hier goed bij stil te staan. Bewuste gegevensdeling vereist heldere communicatie vóór en tijdens het proces.

Het digitaal kunnen aantonen van leeftijd (of identiteit) zonder een fysieke ID-kaart wordt als zeer positief ervaren, vooral bij uitgaan of festivals.

Veel gebruikers vinden het omslachtig om bij het delen van gegevens telkens een pincode in te voeren. In vergelijking met apps van banken of overheidsdiensten verwachten ze dat gezichtsherkenning of vingerafdruk ook mogelijk is. Dit verhoogt niet alleen het gemak, maar ook het gevoel van veiligheid. Het ontbreken van deze optie voelt als een achteruitgang in gebruikservaring.

Zeker jongeren gaven aan de ID-wallet pas te willen gebruiken als deze snel, intuïtief en breed inzetbaar is. Tijdens evenementen of aan de bar moet het in enkele seconden werken. Lange flows of ingewikkelde schermen zijn dan een afhaakmoment. De app moet zich aanpassen aan de context: kort, duidelijk en zonder extra drempels.

Aanbevelingen

Houd het proces overzichtelijk met maximaal drie stappen: scan QR → kies gegevens → bevestig en klaar. Verwijder onnodige tussenstappen of feedbackschermen die tijdelijk fout lijken te gaan (bijv. rood → groen). Dit maakt de app betrouwbaarder en veel beter inzetbaar op drukke plekken. Richtlijn: de gebruiker moet binnen 10 seconden een 18+ bewijs kunnen tonen.

Toon vóór het delen helder wát er gedeeld wordt (“Alleen: ‘ouder dan 18’ + pasfoto”) en waarom (“Zodat controleurs kunnen zien dat jij het bent en misbruik wordt voorkomen”). Voeg dit toe als beknopte bullets of info-icoon direct in het scherm. Voorkom verwarring achteraf over welke gegevens zijn overgedragen. Dit versterkt gevoel van controle en privacy.

Zorg dat de interface goed schaalt op alle schermgroottes, ook op oudere telefoons en browsers. Test de app breed: van Android tot iOS, van QR via camera tot in-app scanners. Minimaliseer technische storingen zoals wegvallende knoppen of slecht zichtbare CTA’s. Een betrouwbare technische werking is randvoorwaardelijk voor gebruik in de praktijk.

Bied gebruikers een keuzemogelijkheid tussen pincode en biometrie, zoals ze gewend zijn van hun bank- of overheid apps. Dit verhoogt gemak, versnelt het proces en vergroot het gevoel van veiligheid. Voor jongeren en frequente gebruikers is dit essentieel. Geef ook kort aan waarom pincode of FaceID nodig is (bijv. "om zeker te weten dat jij het bent").

In drukke omgevingen moet de check vooral snel en betrouwbaar zijn. Richt een versimpelde versie in met dynamisch groen vinkje of tijdelijk bewijs dat eenvoudig te tonen is (eventueel met vervaltijd of animatie tegen misbruik). Zorg dat controleurs snel kunnen zien dat het bewijs geldig is, zonder zelf een app te openen. Denk in termen van snelheid en uitvoerbaarheid in de praktijk.

Verslag gebruikersonderzoek

Download het volledige verslag van het gebruikersonderzoek.